69 Dört Bölgeli Yeni Yatırım Teşvik Sistemi Prof. Dr. Selahattin TUNCER (E. Öğretim Üyesi – YMM)
Giriş
Türkiye''''de daha 1930’lu yılların başlarında Teşvik-i Sanayi Kanunları ile başlayan son seksen yıllık yatırım ve istihdamı teşvik uygulamasına bakacak olursak, memleketimizde sosyo-ekonomik ve coğrafi yapımıza uygun, tutarlı ve rasyonel bir teşvik politikasının dolayısıyla teşvik sisteminin bulunmadığını ve kurulamadığını görüyoruz.
Ömrünü bu yıl sonunda tamamlayacak olan 5084 sayılı Yatırımları ve İstihdamı Teşvik Yasası ile Türkiye’de mevcut iller kişi başına 1500 Amerikan dolarının altında kalan gerice iller ile 1500 doları aşan gelişmiş iller şeklinde ikiye ayrılmış böylece kapsama önce 49 il girmiş daha sonra da bu sayı 61 ile yükselmiş ve uygulama bu minval üzere dört yıldan beri devam etmiştir.
Bu sistemsiz, ölçeksiz ve yaygın yatırım teşvik sistemi illerden gelen şikayet ve ağır eleştirilere neden olmuş ve 2008 genel seçimlerinden sonra işbaşına gelen 60. R. Tayyip Erdoğan başkanlığındaki yeni Hükümetin ilk ve öncelikli işlerinden biri de, yeni bir yatırım ve istihdam teşvik paketi hazırlamak olmuştur. O zamanki Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Prof. Dr. Nazım Ekren’in başkanlığında kurulan bir ekip 1,5 yıl devam eden uzun ve yorucu bir çalışmadan sonra hazırlanan Yeni Yatırım Teşvik Paketi, 4 Haziran 2009 günü, bizzat başbakan Erdoğan tarafından düzenlenen bir basın toplantısı ile kamuoyuna duyurulmuştur.
Bu gösterişli ve geniş yankılar uyandıran toplantıdan yaklaşık 40 gün sonra 16.07.2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete’de yeni Yatırım Teşvik Sistemine ait 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve daha sonra da 28/07/ 2009 tarih ve 27302 sayılı Resmi Gazete’de Hazine Müsteşarlığı tarafından 2009/1 sayılı Tebliğ yayınlanmış böylece yeni teşvik paketi 16 Temmuz 2009 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Öyle sanıyoruz ki, ilan edilen Yeni Yatırım Teşvik Sistemi, amacı, içeriği ve benimsediği temel ilkeler bakımından eski teşvik kararlarından oldukça farklı ve daha başarılı olmuştur. Bu ay, konu olarak Dört Bölgeli bu yeni Yatırım Teşvik Kararının içeriğini ana hatları ile sizlere açıklamak istiyoruz.
I.Yasal Düzenleme
Teşvik mevzuatı ya özel olarak çıkarılan yasalara ya da yine yasalara dayanılarak hazırlanan Bakanlar Kurulu Kararları ile düzenlenmektedir. Uygulama ise Hazine Müsteşarlığınca hazırlanan uygulama tebliğleri ile yürütülmektedir. Yeni teşvik Kararına gelince:
1.14.07.2009 Tarih ve 2009/15199 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar
Eski Yatırımları ve İstihdamı Teşvik sistemi 2004 yılında kabul edilen 5084 sayılı bir Yasaya dayanıyordu. Yeni, Yatırımlarda Devlet Yardımları hakkındaki teşvik düzeni 16.07.2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2009/ 15199 sayılı bir Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak yürürlüğe konulmuştur. Ancak bu Karar, Bakanlar Kuruluna daha önce verilen yasal yetkilere dayanılarak hazırlanmıştır. Bunlar Cumhurbaşkanlığınca onaylanan 2009/15199 sayılı Kararnamenin baştarafında teker teker sayılarak gösterilmiştir. Bu uzun liste aynen şöyledir: Yüksek Planlama Kurulu’nun 10.07.2009 tarih ve 2009/23 sayılı Raporu, 14.05.1964 tarihli ve 474 sayılı Kanunun değişik 2’nci, 28.07.1967 tarih ve 933 sayılı Kanunun 3/c, 20.06. 2001 tarihli ve 4684 sayılı Kanunun geçici 3’üncü, 29.06.2001 tarihli ve 4703 sayılı Kanunun 5inci, 13.06.2006 tarihli ve 5520 sayılı Kanunun 32/A, 29.06.2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun Ek 3’üncü maddeleri, 25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinin (a) ve (d) bentleri ile 02.02.1984 tarihli ve 2976 sayılı Kanun hükümleri. Görülüyor ki, Liste hayli uzun ve ayrıntılıdır.
14.07.2009 tarihinde Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan ve Cumhurbaşkanlığınca onaylanarak 16 Temmuz 2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar 23 ana madde ile 2 geçici madde ve 4 Ek’ten oluşan uzun ve oldukça ayrıntılı bir yasal düzenlemedir.
Bundan sonra kısaca yatırımları ve istihdamı teşvik kararı şeklinde anacağımız bu metin yayım günü olan 16 Temmuz 2009 günü yürürlüğe girmiştir. Bu Kararın hükümleri birçok bakanlığı ilgilendirdiği halde Yürütme, Bakanlar Kurulu’na değil, özellikle "Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu" ekonomiden sorumlu Devlet Bakanına bırakılmıştır. Böylece uygulamada tek başlı ve merkezi bir uygulama yöntemi sağlanması tercih edilmiştir. Şimdi uygulama ile ilgili olarak resmi makamlarca özellikle Hazine Müsteşarlığınca yayımlanacak tebliğ ve yönetmelikleri beklemek gerekecektir.
2. Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına ilişkin 2009/1 Sayılı Tebliğ
Bu Tebliğ, 14.07.2009 tarih ve 2009/ 15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak, Hazine Müsteşarlığınca yatırım ve istihdamın teşvikine ait usul ve esasları tesbit etmek üzere hazırlanmıştır.
Hazine Müsteşarlığınca hazırlanan bu Tebliğ, Resmi Gazete’nin 28 Temmuz 2009 tarih ve 27302 sayılı nüshasında yayımlanmış ve 16.07.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 28 Temmuz 2009 günü yürürlüğe girmiştir. Tebliğ metni 1 geçici madde ile 41 ana maddeden ve 9 Ek’ten oluşmaktadır. Resmi Gazete metni 34 sahifedir.
Basın toplantısında dağıtılan ve yeni Teşvik Sistemi ile ilgili Broşür de önemli bir belge olmasına rağmen resmi metinle, broşürdeki açıklamalar arasında bazı farklar olduğunu belirtmek isteriz.
II. Amaç
Gerek yasa ve gerekse Bakanlar Kurulu Kararı şeklinde olsun, teşvikle ilgili yasal düzenlemelerin birinci maddesi "amaç"a ayrılmıştır. Yeni Teşvik Paketinin "dibacesi" (girizgâhı) sayılacak bu maddede teşvikle ilgili her öğeye yer verilmiştir. Madde aynen şöyle:
"Bu Kararın amacı, Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarda öngörülen hedefler ile uluslararası anlaşmalar uygun olarak, tasarrufları katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirmek, üretimi ve istihdamı artırmak, yatırım eğiliminin devamlılığını ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak, uluslararası rekabet gücünü artıracak teknoloji, araştırma-geliştir-me içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımları özendirmek, doğrudan yabancı yatırımları artırmak, bölgesel farklılıklarını gidermek, çevre korumaya yönelik yatırımlar ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemektir.
Not: Amaç’a yapılan yeni ilavelerin altı çizilerek belirlenmeye çalışılmıştır.
III. Bölgeler
Yeni Teşvik Kararının önemli özelliklerinden biri Türkiye’nin sosyo-ekonomik açıdan dört bölgeye ayrılması ve getirilen teşvik önlemlerinin de bu esasa göre dağıtılmış olmasıdır. Bu husus, Başbakanın yapmış olduğu basın toplantısında önemle vurgulanmış ve hatta katılımcılara dağıtılan broşürde yeni bölgeleri gösteren renkli haritada bunlar gösterilmiştir. Dikkat edilecek olursa biz de yazımızın başlığında bu konuyu özellikle vurgulamak istedik.
Gerek karar metni ve gerekse yayımlanan Tebliğ okunacak olursa, Türkiye’nin gelişmişlik açısından dört bölgeye ayrılması ve böyle bir ayırımın, yeni teşvik sisteminin uygulanmasındaki önemi gerektiği ölçüde vurgulanmış değildir. Sadece 2009/15199 sayılı Teşvik Kararına bağlı Ek:1’de Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler verilmekle yetinilmiştir.
Biz de bu tabloyu aşağıya aynen alıyoruz.
TABLO
Kaynak: 16 Temmuz 2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete, s.20.
Önemli not: Bölgelerden ayrı olarak Çanakkale ili hariç, bu ile ait Gökçeada ile Bozcaada özel bölge olarak IV. Bölge’nin altına TR 22 kodu ile eklenmiştir.
2009/15199 sayılı Yatırımları Teşvik Kararına göre, Türkiye, sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından yukarıda Ek:1’de gösterilen Tablo’ya göre dört bölgeye ayrılmıştır.
Teşvik Kararı’na bağlı Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeleri gösteren Ek:1de illerin dört bölgeye dağılışı, kodlarıyla birlikte topluca gösterilmiştir. Buna göre I. Bölgeye (14 il), II. Bölgeye (10 il), III. Bölgeye (27 il) ve IV. Bölgeye (30 il) girmektedir.
5084 sayılı Yasada, 1500 Dolarlık gelir düzeyine göre Türkiye iki ana bölgeye ayrılmış, başlangıçta 49 il daha sonra 61 il Teşvik kapsamına alınmıştır.
2009/15199 sayılı yeni Teşvik Kararı’nda ise Türkiye sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından dört bölgeye ayrılmış ve bu kez 81 il (yani bütün Türkiye) teşvik kapsamına alınmıştır.
Teşvik Paketinin basın ve kamuoyuna açıklanması sırasında katılımcılara dağıtılan broşürde yukarıda sözünü ettiğimiz dört yatırım bölgesini gösteren renkli bir Türkiye haritası da mevcuttur. Bu belgede dört bölge ve iller ayrı ayrı görülmektedir.
Bu dört bölge gelişmiş birinci Bölgeden başlayarak az gelişmişe doğru derecesi azalarak, buna karşılık bölgelere tanınan teşvik öğeleri artarak devam etmektedir.
Başbakanın basın toplantısından hemen sonra durumunu öğrenen ve beğenmeyen bazı iller Ankara’ya koşup gerekli değişikliği sağlamak üzere Hükümet üzerinde her türlü idari ve siyasi baskıyı yapmışlarsa da bu gibi girişimler hiç bir sonuç vermemiş ve elleri boş dönmüşlerdir.
Dört Bölgeli Teşvik Sisteminin haritasında bazı açık ve eleştirilecek yerler mevcuttur. Örnek verecek olursak 1988 yılı felaketinde yerle bir olan Düzce ili maalesef I. Bölgede yer almıştır. Yine Denizli ili II. Bölgede yer alırken aynı gelişmişlik düzeyinde bulunan Gaziantep ili III. Bölgeye girmiştir. Bartın-Zonguldak-Karabük üçlüsü III. Bölgede kalmayı başarmıştır. Bu örnekler daha da artırılabilir.
IV. Teşvik Öğeleri
Yeni Yatırımları Teşvik Sisteminde teşvik unsurları (öğeler) nın çeşitleri artırılmış ve sayıları da çoğalmıştır. 2009/ 15199 sayılı Karar metni taranacak olursa bunları yedi başlık altında toplamak gerekecektir.
Kararda Yer Alan Teşvik Öğeleri
1. Vergi indirimleri
(Gelir ve Kurumlar vergileri)
2. KDV istisnası
3. Gümrük vergisi muafiyeti
4. Sigorta primi işveren desteği
5. Yatırım yeri tahsisi
6. Faiz desteği
7. Taşınma desteği
Bunların büyük kısmı bundan önceki 5084 sayılı Yasa içinde mevcuttu. Fakat indirimli gelir ve kurumlar vergisi ile taşınma desteği sisteme yeni girmiş öğeler olarak sayılabilir.
Tabloda yer alan teşvik öğelerinin eskiden beri mevcut olanları bilindiği ve uygulandığı için bunlar üzerinde durmak ve açıklamak gereğini duymuyoruz. Ancak yeniden uygulamaya giren iki yeni teşvik türünü ele almak yararlı olacaktır.
1. İndirimli Gelir ve Kurumlar Vergisi
İndirimli kurumlar vergisi Türk vergi sistemine 28.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sayılı Yasa ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32’nci maddesinin değiştirilmesi suretiyle girmiş bir yeniliktir. Ancak uygulama yeni Teşvik Kararı’nın yürürlüğe girmesi ile başlamıştır. Yatırım indiriminin yürürlükten kaldırılmasından sonra doğan boşluğu gidermek için, Kurumlar Vergisi oranında bir indirim yapmak zorunluğu doğmuştur.
5838 sayılı Yasanın 9’uncu maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen 32/A maddesi ile bölgesel uygulama kapsamında gerçekleşecek yatırımlar ile büyük ölçekli yatırımlarda uygulanacak gelir ve kurumlar vergisi oranları yatırım katkı payı ile birlikte önemli ölçüde düşürülmüştür. 2009/15199 sayılı yeni Teşvik Kararına göre yeni yergi oranları aşağıdaki tabloda topluca gösterilmiştir.
İndirimli Gelir ve Kurumlar Vergisi Tablosu
|------------|-------------------------|-------------------------| | |Bölgesel Uygulama |Büyük Ölçekli Yatırımlar | | |------------|------------|------------|------------| | | | Kurumlar | | Kurumlar | | | | veya | | veya | | | | Gelir | | Gelir | | | Yatırıma | Vergisi | Yatırıma | Vergisi | | Bölgeler | Katkı Oranı| İndirim | Katkı | İndirim | | | (%) | Oranı | Oranı | Oranı | | | | (%) | (%) | (%) | |------------|------------|------------|------------|------------| | I | 10 | 25 | 25 | 25 | |------------|------------|------------|------------|------------| | II | 15 | 40 | 30 | 40 | |------------|------------|------------|------------|------------| | III | 20 | 60 | 40 | 60 | |------------|------------|------------|------------|------------| | IV | 25 | 80 | 45 | 80 | |------------|------------|------------|------------|------------|
Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Tebliğ No. 2009/1 Madde 21
İndirimli vergi uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren başlanır ve indirilen Kurum veya Gelir vergisi tutarı yatırıma katkı payı tutarına ulaşıncaya kadar devam edilir. İndirimli oranlar stopaj suretiyle yapılan vergilendirmede uygulanmaz.
2. Taşınma Desteği
Teşvik Kararının Türk Teşvik Sistemine getirdiği yeniliklerden bir diğeri de taşıma ve taşınma teşviki olmuştur. Buna göre münhasıran tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri mamulleri sektöründe faaliyette bulunanlardan üretim tesislerini 31 Aralık 2010 tarihine kadar IV. Bölgedeki illere nakleden ve asgari 50 kişilik istihdam sağlayan mükelleflerin tesislerin taşınma işleminin 2009 yılı sonuna kadar tamamlanması halinde taşınma giderleri bütçeden karşılanabilecektir.
Yasa kapsamındaki koşulların uygulama esasları Bakanlar Kurulunca 14.07.2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Teşvik Kararının 12’nci maddesi ile belirlenmiş ve bu teşvik öğesi yürürlüğe girmiştir. Yine bu maddeye göre tesislerini 31.12.2010 tarihine kadar bütünüyle IV. Bölgedeki illere taşıyan mükelleflere:
–5520 sayılı KVK’nun Gç.4’üncü maddesi uyarınca kurumlar vergisi ile gelir vergisi beş yıl süre ile % 75 oranında indirimli olarak uygulanacaktır.
–Bu kararda belirtilen esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.
–Çalışanların asgari ücrete tekabül eden sigorta primi işveren hissesinin tamamı taşınma tarihinden itibaren beş yıl süre ile Bütçeden karşılanacaktır.
V.Sabit Yatırım Tutarı ve Asgari Kapasiteler
Yeni Teşvik Kararı, yapılacak yatırımlara ciddiyet kazandırmak ve bir standart getirmek için, bazı ölçeklere göre asgari sabit yatırım ve asgari kapasite koşulları getirmiştir. Hazine Müsteşarlığınca yayımlanan Tebliğ No.2009/1’de bunlar üç ana başlık halinde şöyle sıralanmıştır.
(1) Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının, I’inci ve II’nci bölgelerde yapılacak yatırımlarda 1 milyon Türk Lirası, III’üncü ve IV’üncü bölgelerde yapılacak yatırımlarda 500 bin Türk Lirası olması gerekmektedir. Ancak, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel yatırımlar ile genel teşvik sisteminden yararlanacak yatırımların Karar eki Ek:2’de yer alan yukarıdaki tutarların üzerindeki asgari sabit yatırım tutarı ve/veya asgari kapasite şartlarını sağlaması gerekmektedir.
(2) Finansal kiralama şirketleri aracılığı ile yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatlara ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200 bin Türk Lirası olması gerekmektedir.
(3) Kararın 12’nci maddesi kapsamında "tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerine taşınma desteği"nden yararlanacak tesisler için asgari sabit yatırım tutarı aranmaz. Ancak, bu tesislerde taşınılacak yerde asgari 50 kişilik istihdam şartının sağlanması gerekir.
VI.Büyük Ölçekli Yatırımlar
2009/15199 sayılı Kararın Türk teşvik literatürüne getirdiği yeniliklerden biri de "Büyük ölçekli yatırımlar” kavramı olmuştur. Bu deyim ilk kez 28.02.2009 tarih ve 5838 sayılı Yasa ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen 32/A maddesinde geçmektedir.
Nitekim 2009/15199 sayılı Kararın tanımlarla ilgili 2/b maddesinde verilen tanıma göre "5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesinde belirtilen ve 50 milyon TL üzerindeki yatırımlardan Ek:3’te yer alan yatırımlar “Büyük ölçekli yatırım" şeklinde kabul edilmiştir. Bu ekte sıralanan 12 sektörün listesi aşağıya çıkarılmıştır.
12 Sektörde Yapılacak Büyük Ölçekli Yatırımlar Listesi
Sıra No Sektörler ------------ ----------------------------------------- 1 Kimyasal madde ürünleri imalatı 2 Rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 3 Transit boru hattı ile taşımacılık hizmetleri 4 Motorlu kara taşıtlarının imalatı 5 Demiryolu ve tramvay lokomotifleri ve/veya vagon imalatı 6 Liman ve liman hizmetleri 7 Elektronik sanayii 8 Tıbbi alet, hassas ve optik aletler imalatı 9 İlaç üretim yatırımları 10 Hava ve uzay taşıtları 11 Makina imalatı 12 Madencilik yatırımları
Kaynak: Yeni Teşvik Kararı’na bağlı Ek:3
Dört bölgenin herhangi birinde yapılacak 12 sektörlü büyük proje yatırımları için daha yüksek oranda ayrıcalıklı teşvikler öngörülmüştür. Bu konu ile ilgili açıklamalar yukarıda indirimli kurumlar vergisi bölümünde yapılmıştır.
VII.Teşvik Kapsamı Dışında Kalan Sektör ve İş Kolları
2009/15199 sayılı yeni Teşvik Kararına Bağlı Ek:4’te teşvik kapsamı dışında kalan veya Karar metninde ifade edildiği gibi "teşvik edilmeyecek yatırımlar” üç ayrı sektörde madde madde sayılmak suretiyle gösterilmiştir. Uzun ve ayrıntılı olan bu Listeyi ana hatlarıyla aşağıda özetlemeye çalıştık.
1. Tarım ve Tarımsal Sanayi
Bisküvi, yufka, kadayıf, makarna, irmik, dışarıya yapılan yemek servisi, küp şeker, bitkisel üretim yani seracılık, kültür mantarı.
2. İmalat Sanayii ve Madencilik
Demir-çelik, tuğla kiremit (modernizasyon hariç), rödövanslı maden yatırımları, kütlü pamuk işleme (çırçır), sentetik elyaf, sentetik iplik, iplik ve dokumada modernizasyon dışındaki yatırımlar.
3. Hizmetler Sektörü
Genel eğitim yatırımları, yetişkinlerin eğitilmesine yönelik kurslar ve dershane yatırımları, hastane yatırımları, tıp merkezleri, diyaliz merkezleri, tahlil laboratuvarları, genel sağlık yatırımları, oteller, tatil köyleri, günlük gazete hizmetleri, televizyon ve radyo yayıncılığı dışındaki basın-yayın yatırımları, konut üretimi, müteahhitlik hizmetleri, hipermarket, ticaret ve alışveriş merkezleri, kara taşıtları bakım-onarım ve servis istasyonları yatırımları, lokantalar, taşıt kiralama yatırımları, çamaşır ve halı yıkama tesisleri, finansal kiralama faaliyetleri hariç mali aracı kuruluşlar, gösteri merkezi, küçük çapta soğuk hava deposu yatırımları.
Devlet Planlama Teşkilatının raporlarına göre yukarıda sayılan sektör ve yatırımlarda atıl kapasite vardır ve bu iş kolları doyum noktası (satüre) hale gelmiştir. Kaynak israfını önlemek için Teşvik Kararı bunları önleyecek tedbirler almayı ihmal etmemiştir.
Genel Değerlendirme
Yeniden yürürlüğe giren Yatırımları ve İstihdamı Teşvik Kararının dikkat çeken özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 2004 yılında yayımlanan eski teşvik sisteminin düzenlenmesinde teşvik felsefesi ile bağdaşmayan temel bazı hatalar yapıldığı ve bunlar da çok eleştiri aldığı için 2009/15199 sayılı yeni Teşvik kararının hazırlık aşamasında aynı hatalara düşmemek için teknik ekip çok dikkatli davranmış daha başta bir sıra temel ilke benimsenerek bunlara uyulmuştur.
2009/15199 sayılı Teşvik Kararında, temel uygulama esaslarının başlıcaları şöyle sıralanabilir.
a- Yeni teşvik sisteminde Türkiye sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından dört bölgeye ayrılmıştır. Bunlar:
I. Bölge – TR 10 İstanbul-Ankara-İzmir illeri ve Marmara bölgesi
II. Bölge – TR 22 Ege Kıyıları, Akdeniz, Adana ve Mersin illeri
III. Bölge – TR 52 Genellikle Orta Anadolu
IV. Bölge – TR 82 Güney Doğu ve Doğu illeridir.
Gelişmiş bölgelerden az gelişmiş bölgelere doğru bir sıralama yapılmıştır. b- Teşvik unsurları, bölgesel ve sektörel bazda farklılaştırılmış ve bölgelere buna göre verilmiştir.
c- Bu bölgelerde yapılacak yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarları olarak ölçek getirilmiştir. Yatırım destek unsurlarından yararlanması için:
I. ve II. bölgeler için 1 milyon TL.
III. ve IV. bölgeler için 500 bin TL. tutarında olması gerekmektedir.
Bölgesel yatırımlar ile genel teşvik sisteminden yararlanacak yatırımların varsa Karara ekli listelerde her bir konuya yönelik olarak belirlenen yukarıdaki tutarların üzerinde asgari sabit yatırım ve/veya asgari kapasite koşullarına uyması gerekir.
d- 12 sektörde yapılacak büyük proje yatırımları için Kararda daha yüksek oranda teşvikler öngörülmüştür. Büyük ölçekli yatırımlar için asgari sabit yatırım ve/veya asgari kapasite koşullarının belirlenmesi gerekecektir.
e- Kararda sözü edilen teşvik unsurlarından yararlanmak için Teşvik Belgesi alma zorunluğu vardır. Teşvik belgesi alma koşulları ve yöntemi Kararın 5’inci maddesinde ayrıntılı olarak gösterilmiştir. f- Bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi yeni teşvik sistemi, 5084 sayılı Yasa’da getirilmiş olanlardan şekil, içerik ve yöntem açısından oldukça farklı ve ileri düzeydedir.
Kaynaklar
1.Dr. Veysi Seviğ
Tekstil Tesislerinde Taşınma Desteği, İstanbul Ticaret, 29.06.2009.
2. Adnan Nas
Teşviklerde Büyük Adım ve Yeni Önlem Paketi, DÜNYA, 9.06.2009.
Görünen Köyde Mutfak Toparlanıyor, DÜNYA, 21.07.2009.
3. Recep Bıyık
Yeni Teşvik Paketinde Ne Yeni Ne Değil, DÜNYA, 10.06.2009.
Yeni Teşvik Sisteminde Mevzuat Tamam, DÜNYA, 05.08.2009.
Yasal Uyarı
