SORU: ... A.Ş.''nin Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü''ne bağlı olarak .. Serbest Bölgesinde bulunan şubesinde müdür olarak çalışmakta iken ../04/2006 tarihinde işverenimce iş akdime son verildi. Ancak daha sonra açtığım dava sonucunda mahkemece işe iade ve çalışmadığım  sürelere ilişkin ücretlerimin  ödenmesi ve işe başlatılmamam halinde tarafıma tazminat ödenmesine karar verildi. İşverenim işe başlatılmayacağımı bildirerek, söz konusu ücret ve tazminat ödemelerim serbest bölge dışındaki merkez şube tarafından tahakkuk ettirilerek gerçekleştirilmiştir. Eski işverenim tarafından ödemelerin serbest bölge dışındaki merkez şubeden yapıldığı gerekçesiyle tevkifat uygulandığı açıklaması yapılmıştır. Yapılan uygulama doğru mudur?
 
YANIT: 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu''na  6.2.2004 R.G. tarihli 5084 sayılı Kanunla eklenen Geçici 3. maddesinde;
 
"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;
 
....
 
b) Bu bölgelerde istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesnadır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınır.
 
..." hükümleri yer almaktadır.
 
Serbest Bölgelerde elde edilen ücretlere söz konusu istisnanın uygulanabilmesi için;
 
- Serbest bölgenin faaliyete geçmiş olması,
 
- Ödemenin dövizle yapılması ve Türkiye''ye getirildiğinin kambiyo mevzuatına göre tevsik edilmesi,
 
- Faaliyetlerin ve ödemenin serbest bölgelerde yapılması,
 
- Merkezi Türkiye''de bulunan işletmelerin, serbest bölgelerde faaliyet gösteren şubelerinde çalışan personele ödedikleri ücretlerin, bu şubelere tahsis edilen sermaye dışında merkezden gönderilen paralardan karşılanmaması,
 
- Merkezden yapılan ücret tahakkukları ile ilişkilendirilmemesi,
 
- Serbest bölgedeki şubelerin gelir ve giderlerinin merkezin Türkiye''deki hesaplarında yer almaması,
gerekmektedir.
 
Sonuç olarak, idarenin görüşüne göre, serbest bölgelerde çalışanların ücretleri gelir vergisinden istisna olup, söz konusu ücret istisnasından faydalanılabilmesi için, faaliyetlerin ve ödemenin serbest bölgede yapılması, merkezden yapılan ücret tahakkukları ile ilişkilendirilmemesi ve merkezi Türkiye''de bulunan işletmenin serbest bölgede faaliyet gösteren şubelerinde çalışan personele ödedikleri ücretlerin bu şubelere tahsis edilen sermaye dışında merkezden gönderilen paralardan karşılanmaması gerektiğinden, serbest bölgede bulunan şube çalışanı olarak tarafınıza yapılan ücret ve tazminat ödemelerinin söz konusu şirketin serbest bölge dışındaki  merkez şubeden tahakkuk ettirilerek tarafınıza ödenmesi nedeniyle bu ücret gelirinizden dolayı gelir vergisi istisnasından faydalanmanızın mümkün olmadığı yönünde ise de; Danıştay 3. Dairesi  15.6.2007 tarihli Resmi Gazete''de yayımlanan E.2006/3799, K.2007/414 s. Kararında "Çalışanı işe iade etmeyerek çalışma ilişkisini sona erdiren işveren tarafından yargı kararında öngörüldüğü için ödenen tazminat, ücret sayılan ödemelerin ortak özelliklerini taşımadığından, bu ödemelerden Gelir Vergisi Kanununun 61''inci ve 94''üncü maddesinin birinci fıkrasına bağlı (1) işaretli bent uyarınca vergi kesintisi yapılmasına olanak bulunmadığı" na karar vermiştir. Dolayısıyla Danıştay''ın söz konusu kararına göre serbest bölge dışındaki merkez şube kanalıyla tarafınıza ödenen işe başlatılmama tazminatının  gelir vergisi kesintisine tabi tutulmaması gerekmektedir.
 
Diğer taraftan Nisan ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilen "Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Tasarısı" nın 1. maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Çalışanlara Tazminat ve Yardım şeklinde yapılan ödemelere ilişkin istisnaları düzenleyen 25. maddesinin 1 numaralı bendinde yapılan değişiklikle, işveren tarafından mahkemenin işe iade kararına uyulmaması halinde işçiye ödenen "işe başlatmama tazminatı" da gelir vergisinden istisna edilecek ödemeler arasına alınmıştır. Söz konusu tasarının yakın bir tarihte yasalaşması beklenilmektedir.